Buitenlandse casino’s in 2026: risico’s, regels en wat er echt misgaat
Een speler uit Utrecht stort op een dinsdagavond 300 euro bij een casino met een Curaçaose vergunning. Twee weken later wil hij 4.200 euro opnemen. Het account wordt bevroren, de klantenservice antwoordt in het Engels, en de uitbetaling blijft 47 dagen hangen. Dit is geen uitzondering. Het is een patroon dat zich duizenden keren per jaar herhaalt bij Nederlandse spelers die kiezen voor een buitenlandse casino zonder Nederlandse licentie.
De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt sinds 1 oktober 2021 toezicht op de legale online markt. In de eerste jaren werden tientallen vergunningen verstrekt, maar het aantal illegale aanbieders dat zich op Nederland richtte, bleef groeien. In 2024 legde de Ksa boetes op van in totaal meer dan 20 miljoen euro aan partijen die zonder vergunning Nederlandse spelers accepteerden. Dat cijfer vertelt iets belangrijks: het gaat niet om een paar cowboys, maar om een structurele markt.
Toch trekken buitenlandse casino’s nog altijd duizenden Nederlanders. Soms vanwege een bonus die hier verboden is, soms vanwege crypto-opties, soms simpelweg omdat de speler niet weet dat een .com-domein geen Nederlandse vergunning betekent. Deze analyse bekijkt wat er feitelijk misgaat, welke risico’s je loopt bij betalingsblokkades, accountbevriezingen en het ontbreken van juridische stappen, en hoe je een buitenlandse aanbieder beoordeelt zonder in de valkuil te stappen.
Wat is een buitenlands casino precies?
De term wordt losjes gebruikt, maar juridisch is het verschil groot. Een buitenlands casino is een aanbieder die niet onder de Nederlandse Kansspelwet valt en dus geen vergunning van de Kansspelautoriteit heeft. Dat betekent niet automatisch dat het illegaal is in het land van vestiging. Het betekent wel dat de Nederlandse rechtsbescherming voor jou als speler grotendeels wegvalt.
Er zijn grofweg drie categorieën. Ten eerste casino’s met een vergunning in een EU-land, bijvoorbeeld Malta (MGA) of Zweden. Ten tweede aanbieders met een Curaçaose licentie, de klassieke offshore-constructie. Ten derde volledig ongereguleerde platforms, vaak met een domein dat pas een paar maanden bestaat. De risico’s lopen sterk uiteen, maar de gemene deler is dat geen van deze partijen onder het Nederlandse toezichtstelsel valt.
De Ksa publiceert regelmatig een actuele lijst van aanbieders die zich illegaal op Nederland richten. In 2024 en 2025 stonden daar namen op als 888 Casino, Bet365 casino, ComeOn casino, LeoVegas casino, Unibet casino en Bingoal casino. Let op: deze merken hebben in andere landen wél vergunningen en zijn daar legaal. Het gaat specifiek om het aanbieden aan Nederlandse spelers zonder Nederlandse licentie.
Waarom kiezen spelers toch voor een buitenlandse aanbieder?
De redenen zijn voorspelbaar. Bonussen. Een welkomstpakket van 100% tot 500 euro plus 200 gratis spins komt op de Nederlandse markt niet voor, omdat de Ksa bonusregels streng zijn. Buitenlandse casino’s bieden die bedragen wel, vaak met een inzetvereiste van 35x tot 40x het bonusbedrag. Reken maar uit: 500 euro bonus bij 40x betekent 20.000 euro aan inzet voordat je iets kunt opnemen.
Daarnaast speelt het spelaanbod. Bepaalde slots van Pragmatic Play, Hacksaw Gaming of NoLimit City verschijnen niet altijd bij Nederlandse vergunninghouders. Crypto-spelers zoeken platforms die Bitcoin, Ethereum of USDT accepteren, iets wat legale Nederlandse casino’s niet doen. En er is een groep die simpelweg geen limieten wil, geen CRUKS-controle, geen verplichte stortingslimiet van 700 euro per maand.
Dat laatste is precies het punt waar het misgaat. De Nederlandse regels bestaan niet om spelers te pesten, maar om schade te beperken. Wie die regels omzeilt, ruilt bescherming in voor een hogere bonus. De vraag is of dat een goede ruil is.
Hoe herken je een buitenlands casino zonder Nederlandse licentie?
Er zijn concrete signalen. Een domein dat eindigt op .com, .io, .bet of .casino in plaats van een Nederlandse vergunningverwijzing. Een aanbod in euro’s maar zonder vermelding van de Ksa. Een bonus boven de 250 euro. Een stortingsmethode via crypto of een buitenlandse bankoverschrijving. En het ontbreken van iDEAL als primaire betaalmethode.
Controleer altijd de vergunning in de footer. Staat er alleen “Licensed by the Government of Curaçao” of een MGA-nummer, dan is het geen Nederlandse aanbieder. Dat is niet per definitie slecht, maar je moet weten waar je staat. Een MGA-vergunning biedt meer bescherming dan een Curaçaose, maar nog steeds geen toegang tot het Nederlandse klachtenloket of de geschillencommissie.
Een simpele test: probeer je in te schrijven met een Nederlands adres en een Nederlands bankrekeningnummer. Wordt de registratie geweigerd of word je doorgestuurd naar een andere site, dan respecteert de aanbieder de Nederlandse markt. Lukt het zonder problemen, dan richt de partij zich bewust op spelers die de Ksa-regels ontwijken.
De echte risico’s: betalingen, bevriezingen en rechtsverlies
Het grootste risico zit niet in het spel zelf, maar in wat er gebeurt als je wilt opnemen. Buitenlandse casino’s hebben geen Nederlandse bankrelatie nodig om stortingen te ontvangen, maar voor uitbetalingen lopen ze tegen dezelfde muren aan als jij. En daar gaat het vaak fout.
Nederlandse banken blokkeren sinds 2021 steeds vaker transacties naar niet-vergunde goksites. ING, Rabobank en ABN AMRO hebben filters die betalingen naar bekende offshore-casino’s tegenhouden. Je storting mislukt dan niet altijd direct, maar de terugbetaling kan weken duren. In sommige gevallen wordt het bedrag teruggestort minus 15 tot 25 euro aan transactiekosten.
Erger is het patroon van accountbevriezingen. Een speler die 8.000 euro heeft gewonnen, krijgt opeens te horen dat er een “verificatieprobleem” is. Er wordt om een selfie met paspoort gevraagd, dan om een bankafschrift, dan om een bewijs van adres. Elke stap kost 5 tot 10 werkdagen. Ondertussen blijft het geld staan.
Wat gebeurt er als een buitenlands casino je account bevriest?
Je hebt dan weinig formele middelen. Bij een Nederlandse vergunninghouder kun je een klacht indienen bij de Ksa en bij de geschillencommissie van de vergunninghouder. Bij een Curaçaose aanbieder moet je terecht bij de Curaçaose toezichthouder, die in de praktijk traag reageert en zelden individuele spelers bijstaat. De gemiddelde doorlooptijd van een klacht bij een offshore toezichthouder loopt op tot 6 maanden.
Een concreet scenario: een speler uit Rotterdam wint 12.500 euro op een slot bij een niet-vergunde aanbieder. Het casino verzoekt om een uitgebreide bron van inkomsten-verklaring. De speler levert die, maar het account blijft 60 dagen bevroren. Uiteindelijk wordt 9.000 euro uitbetaald, met de mededeling dat 3.500 euro “bonusgerelateerd” was en niet uitkeerbaar. Zonder Nederlandse rechtsgang is er geen effectieve manier om dat besluit aan te vechten.
Dit is geen horrorverhaal uit een forum. Het is de standaardpraktijk bij een aanzienlijk deel van de offshore-markt. De voorwaarden staan vaak in de algemene voorwaarden, in kleine letters, in het Engels, op pagina 14 van een document dat niemand leest.
Welke rol spelen betaalblokkades bij buitenlandse casino’s?
De Ksa kan sinds 2022 aanbieders van betaaldiensten verplichten om transacties naar illegale goksites te blokkeren. Dat betekent dat je storting via iDEAL, creditcard of bankoverschrijving kan worden tegengehouden. Sommige spelers stappen dan over op crypto of op prepaid-kaarten, wat het risico vergroot in plaats van verkleint.
Crypto lost het probleem niet op. Het maakt het erger. Een Bitcoin-transactie is onomkeerbaar. Als het casino niet uitbetaalt, is er geen chargeback, geen bank die kan ingrijpen, geen geschilprocedure. Je hebt een transactiebewijs op de blockchain en verder niets. Voor een bedrag van 2.000 euro betekent dat in de praktijk: geld weg.
Ook prepaid-opties zoals Paysafecard bieden geen bescherming. Het bedrag is vooraf betaald, de transactie is afgerond, en bij een geschil staat de speler met lege handen. De Ksa waarschuwt hier al jaren voor, maar het aantal spelers dat via deze route stort, blijft groeien.
Buitenlandse casino’s vergeleken: wat zeggen de cijfers?
Niet elke buitenlandse aanbieder is hetzelfde. De onderstaande tabel vergelijkt een aantal categorieën op basis van vergunning, betaalmethoden, uitbetalingssnelheid en juridische bescherming. De cijfers zijn indicatief en gebaseerd op publieke informatie van toezichthouders en klachtenplatforms.
| Type aanbieder | Vergunning | Gem. uitbetalingstijd | Bescherming speler | Voorbeeld merken |
|---|---|---|---|---|
| Nederlands vergund | Ksa | 1-3 dagen | Volledig, geschillencommissie | Holland Casino, Jacks.nl casino, Kansino casino |
| EU-vergund (MGA/Zweden) | MGA / SGA | 2-7 dagen | Beperkt, EU-toezicht | Unibet casino, LeoVegas casino, Bet365 casino |
| Curaçaose licentie | Curaçao | 5-30 dagen | Minimaal, trage klachten | ComeOn casino, 711 casino, Fair Play casino |
| Ongereguleerd/offshore | Geen of twijfelachtig | Onvoorspelbaar | Geen | Diverse .io en .bet domeinen |
Wat opvalt: de uitbetalingstijd bij Curaçaose aanbieders is gemiddeld 5 tot 10 keer langer dan bij Nederlandse vergunninghouders. Dat is geen toeval. Het is een bewuste strategie om spelers te ontmoedigen op te nemen, of om tijd te winnen voor verificatieprocedures die juridisch nergens op gebaseerd zijn.
Een tweede patroon: hoe lager de vergunningseisen, hoe hoger de bonus. Een Curaçaose aanbieder biedt gemiddeld 3 tot 4 keer hogere welkomstbonussen dan een Nederlandse. Dat geld moet ergens vandaan komen. In de praktijk komt het uit de inzetvereisten en uit spelers die nooit uitbetalen.
Hoe verhouden de grote namen zich tot de Nederlandse markt?
Merken als Bet365 casino, 888 Casino en Unibet casino opereren in tientallen landen en hebben in sommige daarvan een vergunning. In Nederland mogen ze niet actief zijn zonder Ksa-licentie. Toch verschijnen ze op waarschuwingslijsten omdat ze via dochterdomeinen of affiliate-routes Nederlandse spelers bereiken.
Andere namen zoals BetCity casino, OneCasino, Betnation casino en Bingoal casino hebben wél een Nederlandse vergunning en vallen volledig onder het toezicht. Voor spelers die zekerheid willen, is dat het enige criterium dat echt telt. Een merknaam zegt niets als de vergunning ontbreekt.
Dan zijn er de crypto-gerichte platforms: Roobet casino, Lucky Block casino, TG Casino casino, Cloudbet casino en 0xBet casino. Deze accepteren geen iDEAL, werken volledig met digitale valuta en bieden geen enkele Nederlandse bescherming. De aantrekkingskracht is anonimiteit. De prijs is ook anonimiteit: als er iets misgaat, weet niemand wie je moet helpen.
Hoe beoordeel je een buitenlands casino op risico?
Er is geen waterdichte methode, maar er zijn wel concrete stappen die het risico verkleinen. De eerste is de vergunning controleren, niet op de homepage maar in de footer en in de algemene voorwaarden. De tweede is de uitbetalingsvoorwaarden lezen, specifiek de paragraaf over maximale opnamebedragen en bonusvoorwaarden.
De derde stap is het testen met een klein bedrag. Stort 50 euro, speel een paar rondes, en probeer vervolgens 30 euro op te nemen. Een betrouwbare aanbieder verwerkt dat binnen 48 uur. Een aanbieder die hier al vertraging oploopt, doet dat bij grotere bedragen ook.
De vierde stap is het controleren van de klachtenhistorie. Platforms zoals AskGamblers en Trustpilot geven een indicatie, maar wees voorzichtig: veel positieve reviews bij offshore-casino’s zijn afkomstig van affiliate-netwerken. Kijk naar de negatieve reviews en naar de manier waarop het casino reageert. Reageert het niet, dan weet je genoeg.
Welke limieten en voorwaarden moet je altijd checken?
Er zijn specifieke cijfers waar je op moet letten. De maximale opname per transactie, vaak 500 tot 2.500 euro bij offshore-aanbieders. De maximale opname per maand, soms 10.000 euro, soms 5.000 euro. De verwerkingskosten per opname, vaak 0 tot 25 euro. En de termijn waarbinnen een opname wordt verwerkt, die kan variëren van 24 uur tot 30 dagen.
Bonusvoorwaarden zijn de grootste valkuil. Een inzetvereiste van 40x op een bonus van 500 euro betekent 20.000 euro aan inzet. Bij een huisvoordeel van 3% verlies je statistisch 600 euro voordat je de bonus hebt vrijgespeeld. Dat is meer dan de bonus zelf. Reken dit altijd door voordat je een bonus accepteert.
Let ook op de maximale inzet tijdens het vrijspelen. Veel offshore-casino’s stellen een limiet van 5 euro per spin. Zet je 6 euro in, dan vervalt je hele bonus en je winst. Dit staat in de kleine letters, en het wordt consequent toegepast bij opnameverzoeken.
Wat zijn de fiscale gevolgen van spelen bij een buitenlands casino?
In Nederland zijn kansspelwinsten in principe niet belast als inkomen, mits het om een vergund aanbod gaat. Bij een buitenlands casino ligt dat anders. De Belastingdienst kan winsten zien als overig inkomen, en in sommige gevallen moet je ze opgeven. De regelgeving hierover is complex en verandert regelmatig.
Praktisch gezien: bij bedragen boven 10.000 euro wordt het verstandig om een adviseur te raadplegen. Bij kleinere bedragen is handhaving beperkt, maar dat betekent niet dat het juridisch klopt. Het is een grijs gebied dat spelers vaak verkeerd inschatten.
Daarnaast speelt er een omgekeerd risico. Verliezen bij een buitenlands casino zijn niet aftrekbaar. Win je 5.000 euro en verlies je het jaar daarna 6.000 euro, dan kun je dat verlies niet verrekenen. Bij een Nederlandse vergunninghouder speelt dit vraagstuk minder omdat de winsten daar doorgaans buiten de heffing vallen.
Verantwoord spelen en waar je terecht kunt
Of je nu bij een legaal Nederlands casino speelt of bewust kiest voor een buitenlandse aanbieder, de basisregels blijven hetzelfde. Stel een budget in dat je kunt missen. Stel een tijdslimiet in. Speel nooit met geld dat bedoeld is voor vaste lasten. En gebruik de hulpmiddelen die beschikbaar zijn.
In Nederland is de wettelijke minimumleeftijd voor kansspelen 18 jaar. Sinds 2021 zijn alle vergunde aanbieders verplicht om spelers te laten registreren in CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Wie zich daar inschrijft, wordt bij alle Nederlandse vergunninghouders geweigerd. Bij buitenlandse casino’s geldt die registratie niet, wat een van de redenen is waarom sommige spelers daarheen vluchten.
Dat is precies het verkeerde motief. CRUKS bestaat om spelers met een beginnend probleem te beschermen. Wie het register omzeilt door naar een offshore-aanbieder te gaan, verliest die bescherming precies op het moment dat die het hardst nodig is.
Waar vraag je hulp bij gokproblemen?
De Landelijke Hulp Kansspel is bereikbaar via 0900-200 50 21. Dit nummer is 24 uur per dag beschikbaar en de hulp is gratis en anoniem. Daarnaast kun je terecht bij de huisarts, bij verslavingszorg in je regio, en bij online platforms zoals Gokkenondercontrole.nl.
Voor zelfuitsluiting bij buitenlandse casino’s bestaan er geen centrale registers. Je kunt je per aanbieder laten uitsluiten, maar dat is een handmatige procedure die je zelf moet regelen. Sommige aanbieders bieden een self-exclusion-formulier, andere negeren het verzoek. Zonder toezichthouder die meekijkt, is er geen garantie.
Bij een Nederlandse vergunninghouder is zelfuitsluiting via CRUKS direct en bindend. Je kunt je voor 6 maanden, 1 jaar of 5 jaar laten uitsluiten, en die uitsluiting geldt bij alle vergunde aanbieders. Dat is een fundamenteel verschil met de offshore-markt.
Is spelen bij een buitenlands casino strafbaar in Nederland?
Nee, voor de speler is het niet strafbaar. De Kansspelwet richt zich op de aanbieder, niet op de deelnemer. Je kunt dus geen boete krijgen voor het spelen bij een niet-vergunde aanbieder. Dat neemt niet weg dat je alle juridische bescherming verliest zodra er iets misgaat.
De aanbieder riskeert wel boetes. De Ksa legde in 2024 en 2025 meerdere boetes op van 100.000 tot 2 miljoen euro per overtreding. Sommige partijen trekken zich daar weinig van aan omdat de Nederlandse omzet voor hen een fractie is van de totale omzet. Andere blokkeren Nederlandse IP-adressen zodra er een waarschuwing komt.
Voor de speler betekent dit een simpele rekensom. Het risico dat je loopt is niet juridisch, maar financieel. Je kunt je geld verliezen zonder enige vorm van verhaal. Dat is de kern van het verhaal, en het is genoeg reden om twee keer na te denken.
Wat betekent een Curaçaose licentie in de praktijk?
Curaçao verstrekt al decennia licenties aan online casino’s, met minimale eisen en beperkt toezicht. De kosten voor een licentie liggen rond 4.000 tot 20.000 euro, afhankelijk van het type. Ter vergelijking: een Nederlandse vergunning kost de aanvrager aanzienlijk meer en gaat gepaard met doorlopend toezicht en rapportageverplichtingen.
Een Curaçaose licentie betekent niet dat een casino per definitie onbetrouwbaar is. Grote merken als ComeOn casino en 711 casino opereren al jaren en betalen doorgaans uit. Het betekent wel dat er geen Nederlandse instantie is die voor jou kan optreden. Bij een geschil sta je alleen, en de gemiddelde doorlooptijd van een klacht bij de Curaçaose toezichthouder bedraagt maanden.
Sinds 2024 werkt Curaçao aan een hervorming van het licentiestelsel, met strengere eisen en een nieuwe toezichthouder. De invoering verloopt traag en de effecten zijn nog niet duidelijk. Voor spelers verandert er voorlopig weinig aan het fundamentele probleem: geen toegang tot Nederlandse rechtsbescherming.
Welke betaalmethoden werken wel en welke niet?
Bij Nederlandse vergunninghouders werkt iDEAL vrijwel altijd, met een gemiddelde verwerkingstijd van enkele seconden voor stortingen en 1 tot 3 dagen voor opnames. Bij buitenlandse casino’s is iDEAL vaak niet beschikbaar. Je stapt dan over op creditcard, bankoverschrijving of crypto.
Creditcardbetalingen naar offshore-casino’s worden in toenemende mate geblokkeerd door Nederlandse uitgevers. Mastercard en Visa hebben hun eigen regels voor goktransacties, en niet alle buitenlandse casino’s voldoen daaraan. Een mislukte storting kan 3 tot 5 werkdagen duren voordat het bedrag terug is.
Bankoverschrijvingen naar buitenlandse rekeningen zijn traag en duur. Reken op 10 tot 25 euro aan kosten en 2 tot 5 werkdagen verwerkingstijd. Crypto is sneller maar onomkeerbaar. Voor spelers die waarde hechten aan bescherming, is geen van deze opties een goed alternatief voor iDEAL bij een vergunde aanbieder.
Conclusie: de rekensom die je zelf moet maken
De keuze voor een buitenlands casino is een ruil. Je krijgt hogere bonussen, meer spelaanbod en geen Nederlandse limieten. Je levert in: rechtsbescherming, snelle uitbetalingen, toegang tot CRUKS en een klachtenloket dat daadwerkelijk iets doet. Of die ruil gunstig is, hangt af van wat je zoekt en hoeveel risico je accepteert.
Wie incidenteel speelt en waarde hecht aan zekerheid, is beter af bij een Nederlandse vergunninghouder. Wie bewust kiest voor een buitenlandse aanbieder, doet er verstandig aan om te controleren op vergunning, uitbetalingstermijnen en bonusvoorwaarden voordat er geld op tafel komt. Test met kleine bedragen. Lees de kleine letters. Reken de inzetvereisten door.
De markt verandert snel. De Ksa breidt handhaving uit, Curaçao hervormt zijn stelsel, en betaalblokkades worden strenger. Wat vandaag werkt, werkt over een jaar misschien niet meer. Wie zijn keuzes baseert op concrete cijfers en niet op een bonusbanner, houdt het langst plezier van het spel.
Veelgestelde vragen over buitenlandse casino’s
De onderstaande vragen komen het meest terug bij Nederlandse spelers die een buitenlandse aanbieder overwegen. De antwoorden zijn kort en concreet, zonder omwegen.
Is een buitenlands casino illegaal in Nederland?
Voor de speler niet. De Kansspelwet richt zich op de aanbieder, niet op de deelnemer. Je kunt dus geen boete krijgen voor het spelen bij een niet-vergunde partij. Wel verlies je alle Nederlandse rechtsbescherming, en dat is in de praktijk het grootste probleem bij geschillen over uitbetalingen.
Kan ik mijn geld terugkrijgen als een buitenlands casino niet uitbetaalt?
Zelden via juridische weg. Je kunt een klacht indienen bij de toezichthouder van het land waar de vergunning is afgegeven, maar de doorlooptijd loopt op tot maanden en het slagingspercentage is laag. Bij crypto-transacties is er helemaal geen terugweg, omdat de transactie onomkeerbaar is.
Waarom blokkeren Nederlandse banken stortingen naar buitenlandse casino’s?
Banken zijn sinds 2022 verplicht om transacties naar niet-vergunde goksites te blokkeren op verzoek van de Ksa. Dat gebeurt via filters die domeinen en rekeningnummers herkennen. Een geblokkeerde storting kan enkele dagen tot weken duren voordat het bedrag is teruggestort, soms met 15 tot 25 euro aan kosten.
Wat is het verschil tussen een MGA- en een Curaçaose licentie?
De Maltese MGA stelt strengere eisen aan kapitaal, rapportage en spelersbescherming dan Curaçao. Een MGA-vergunning biedt meer waarborgen bij geschillen, al is er nog steeds geen Nederlandse rechtsgang. Een Curaçaose licentie is goedkoper en kent minder toezicht, wat zich uit in tragere klachtenprocedures en minder transparante uitbetalingsvoorwaarden.
Kan ik mij bij een buitenlands casino laten uitsluiten?
Per aanbieder wel, centraal niet. Er bestaat geen internationaal zelfuitsluitingsregister dat alle offshore-casino’s bindt. Je moet je bij elke partij apart aanmelden, en niet elke aanbieder respecteert zo’n verzoek. Bij Nederlandse vergunninghouders verloopt uitsluiting via CRUKS en geldt die direct bij alle vergunde partijen.
Zijn winsten bij een buitenlands casino belast in Nederland?
Dat is complex en afhankelijk van de situatie. Bij vergunde aanbieders vallen kansspelwinsten doorgaans buiten de heffing. Bij buitenlandse casino’s kan de Belastingdienst winsten als overig inkomen aanmerken. Bij bedragen boven 10.000 euro is het verstandig om professioneel advies in te winnen voordat je aangifte doet.
Hoe snel betaalt een buitenlands casino uit?
Dat varieert sterk. EU-vergunde aanbieders verwerken opnames gemiddeld binnen 2 tot 7 dagen. Curaçaose aanbieders zitten op 5 tot 30 dagen, en in sommige gevallen langer als er een verificatieprocedure wordt gestart. Nederlandse vergunninghouders betalen doorgaans binnen 1 tot 3 dagen uit.
Welke leeftijd geldt voor spelen bij een buitenlands casino?
De wettelijke minimumleeftijd voor kansspelen in Nederland is 18 jaar. Buitenlandse aanbieders hanteren soms 18, soms 21 jaar, afhankelijk van hun vergunning en doelmarkt. Leeftijdsverificatie bij offshore-casino’s is vaak minder streng, wat op zichzelf al een signaal is over de naleving van regels.